Jak czyścić naczynia z gliny, aby służyły przez lata?

Naczynia z gliny najlepiej czyścić ręcznie, letnią wodą i miękką gąbką. Nie używaj detergentów, zmywarki ani gwałtownych zmian temperatury. Porowata glina chłonie wilgoć, zapachy i środki chemiczne, dlatego po myciu trzeba ją dokładnie wysuszyć w przewiewnym miejscu.

Dlaczego glina wymaga delikatnego czyszczenia?

Glina ma porowatą strukturę. Oznacza to, że wchłania część wilgoci oraz substancji, z którymi się styka. Płyn do naczyń lub silny środek czyszczący może więc przeniknąć głębiej w materiał, a później wpływać na zapach i smak przechowywanej żywności albo napojów.

Ta sama chłonność sprawia, że naczynie nie powinno być długo pozostawione w wodzie. Surowa, nieszkliwiona glina może także łatwiej przyjmować plamy. Zabrudzenia najlepiej usuwać możliwie szybko, ale dopiero wtedy, gdy naczynie ostygnie do temperatury pokojowej.

Jak myć naczynia z gliny po użyciu?

Codzienne czyszczenie nie wymaga specjalnych preparatów. Wystarczy postępować spokojnie i nie narażać naczynia na szok termiczny. Kolejne kroki wyglądają następująco:

1. Pozostaw naczynie do ostygnięcia. Nie wlewaj zimnej wody do gorącego garnka ani dzbanka, ponieważ gwałtowna zmiana temperatury może spowodować pęknięcie.
2. Usuń resztki jedzenia, a następnie przepłucz naczynie letnią wodą. Jeśli zabrudzenie zaschło, zwilż je na krótko, zamiast długo moczyć całą powierzchnię.
3. Umyj glinę miękką gąbką lub ściereczką. Czyść bez silnego nacisku, szczególnie w przypadku naczynia nieszkliwionego.
4. Dokładnie wypłucz powierzchnię samą wodą, aby usunąć resztki jedzenia i osadu.
5. Odstaw naczynie do całkowitego wyschnięcia. Nie chowaj go od razu do szafki ani nie przykrywaj, gdy w środku lub na ściankach pozostała wilgoć.

Przed pierwszym użyciem nowe naczynie można wypłukać ciepłą wodą z dodatkiem soli. W materiałach dotyczących pielęgnacji naczyń glinianych wskazuje się na użycie około jednej łyżki soli do roztworu. Taki zabieg pomaga usunąć kurz i pozostałości powstałe podczas produkcji lub transportu. Po płukaniu naczynie również trzeba dokładnie wysuszyć.

Jak usunąć trudne zabrudzenia?

Przypalone jedzenie lub uporczywą plamę można potraktować pastą z sody oczyszczonej. Wymieszaj niewielką ilość sody z wodą tak, aby powstała gęsta masa. Nałóż ją na zabrudzenie i pozostaw na kilka minut, bez intensywnego szorowania.

Po tym czasie usuń pastę miękką gąbką i dokładnie wypłucz naczynie letnią wodą. Soda jest łagodniejszą alternatywą dla detergentów, ale także w tym przypadku nie należy używać jej agresywnie ani pozostawiać na naczyniu przez długi czas. Przy bardzo silnym przypaleniu lepiej powtórzyć delikatne czyszczenie niż próbować zdrapywać osad ostrym narzędziem.

Czego nie robić podczas czyszczenia?

Najczęstsze błędy wynikają z traktowania gliny tak samo jak szkła, metalu lub tworzywa sztucznego. Naczynie może wtedy szybko popękać, zarysować się albo zatrzymać zapach użytego środka czyszczącego. Podczas pielęgnacji zrezygnuj z następujących metod:

• Mycia w zmywarce, ponieważ wysoka temperatura, silny strumień wody i detergenty mogą uszkodzić glinę.
• Używania płynu do naczyń, wybielaczy i innych silnych detergentów, które mogą wniknąć w porowatą strukturę.
• Szorstkich gąbek, druciaków i ostrych narzędzi, które rysują lub wykruszają powierzchnię.
• Wlewania zimnej wody do gorącego naczynia albo stawiania rozgrzanego naczynia na zimnej powierzchni.
• Suszenia w mikrofalówce lub piekarniku bez wyraźnego zalecenia producenta, ponieważ gwałtowne ogrzewanie może doprowadzić do pęknięcia.

Jak suszyć i przechowywać gliniane naczynia?

Po umyciu ustaw naczynie w przewiewnym miejscu, najlepiej na suszarce lub kratce, tak aby powietrze docierało także do jego wnętrza. Świeże powietrze przyspiesza odparowanie wilgoci. Możesz pozostawić naczynie na zewnątrz, ale chroń je przed deszczem i gwałtownym nagrzaniem.

Gliniane naczynie powinno wyschnąć całkowicie przed schowaniem. Zamknięcie wilgotnego garnka, dzbanka lub kubka w szczelnej szafce sprzyja powstawaniu nieprzyjemnego zapachu, a przy dłuższym utrzymywaniu wilgoci także pleśni. Przechowuj naczynia tak, aby nie obijały się o siebie i miały dostęp powietrza.

Przy suszeniu i przechowywaniu pomagają następujące zasady:

• Odstawiaj naczynie na przewiewną powierzchnię, a nie bezpośrednio do zamkniętej szafki.
• Przed schowaniem sprawdź, czy suche są także dno, rant i wnętrze.
• Nie układaj ciężkich przedmiotów na glinianych naczyniach.
• Rozdzielaj naczynia, jeśli mogą się o siebie uderzać lub ocierać.

Ręczne mycie, brak detergentów, powolne zmiany temperatury i pełne wysuszenie wystarczą, aby naczynia z gliny zachowały swoje właściwości przez długi czas. Ich pielęgnacja wymaga niewielkiego wysiłku, ale nie toleruje pośpiechu.